Caričin Grad - Iustiniana Prima

Caričin Grad - Iustiniana Prima

Things to do - general

Caričin grad (Iustiniana Prima), na 7 km od Lebana, potiče iz VI veka i jedan je od najvećih i najznačajnijih vizantijskih gradova u unutrašnjosti Balkana.

Podigao ga je veliki vizantijski car Justinijan I (527-565) prema mnogim izvorima u znak zahvalnosti kraju u kome se rodio.

Caričin grad leži na blagim padinama koje se spuštaju od planine Radan ka leskovačkoj kotilini, na mestu van glavnih putnih tokova.

Samo nalazište prostire se na platou od 42.000 km2. Istraživanje ostataka grada, koja su vekovima budila maštu meštana, započeto je 1912. godine i traje do danas uz određene prekide. Prvi istraživač grada bio je Vladimir Petković, otkrićem veličine grada, ostacima mozaika, mnoštvom arhitektonske plastike, izneo je prve hipoteze da se radi o Justinijani Primi, koju je podigao vizantijski car Justinijan I (527-565) u blizini mesta svog rođenja, dok je njen nestanak sa istorijske pozornice vezao za vreme cara Iraklija (610-641) i najezde Slovena.

Grad je bio važan crkveni, administrativni i vojni centar, sedište novoosnovane arhiepiskopije Iustinijane Prime koja je imala jurisdikciju nad severnom Ilirikom čime je pravo Soluna ograničeno na južne delove i provincije.

Bio je okružen bedemima, a pored spoljnih utvrđenja otkriveni su i unutrašbji bedemi koji grad dele na tri dela: Gornji, Sredni i Donji. Na najuzvišenijem mestu u gradu sagrađen je Akropolj – sedište crkvene uprave, okružen snažnm bedemima, u čijem se središnjem delu ističe centralni kružni trg gde se odvijao javni život grada.

Gradske ulice su popločane pravougaonim krečnjačkim pločama, uokvirene pokrivenim tremovima sa stubovima na kojima se oslanjaju lukovi arkada.

Na Akropolju se nalazai kompleks episkopske palate (imala je podno grejanje koje se zagrevalo toplim vazduhom – hipokaust), velika katedralna crkva sa tri apside, atrijumom i krstionicom, koji spada u red najmonumentalnijih spomenika vizantijske arhitekture na balkanskom poluostrvu.

U stambenom delu gradam blizu trga – foruma, otkopana je trobrodna bazilika sa kriptom, pronađeni su fragmenti podnog mozaika i fresaka.

caričin grad

Jugoistočno od foruma bila je treća crkva, krstoobrazna bazilika sa atrijumom. U predgrađu je otkopana dvojna bazilika i južno od nje peta bazilika, trobrodna sa trakseltom, narteksom i atrijumom. Izvan gradskih zidina, nađena je šesta crkva, trikonhos sa otvorenim narteksom i atrijumom. Sve ove crkve podignute su u VI veku.

Spomenici i svetovne arhitekture po svojoj urbanističkoj postavci, po skupocenim mozaičkim podovima i raznovrsnom dekorativnom plastikom u potpunosti odgovaraju Prokopijevom opisu Justinijane Prime.  

Nažalost trenutno nema smeštajnih kapaciteta na ovoj lokaciji.

Nažalost trenutno nemamo putovanja koja obuhvataju ovu lokaciju.

Mape